Mersin’in Mut ilçesinde yerel çiftçiler, hasat zamanı gelen üzümlerini geleneksel metotlarla pekmeze dönüştürüyor. Alaçam Mahallesi’nde yer alan üreticiler, şıhrana adı verilen pişirim alanında bir araya geliyorlar. Burada, özenle yıkanan üzümler, önce eziliyor ve ardından beyaz pekmez toprağı ile karıştırılıyor.
Pekmez üretim süreci, odun ateşinde kaynayan kazanlarda başlıyor. Çiftçiler, üzümlerini kaynatarak yoğun ve lezzetli bir pekmez elde ediyor. Bu süreç, yalnızca lezzet değil, aynı zamanda yöre halkının kültürünün de bir parçası olarak öne çıkıyor.
Havva Örs, pekmez üretiminde deneyimin önemine dikkat çekiyor. Yaklaşık 20 yıldır bu alanda faaliyet gösteren Örs, ‘İyi bir pekmezin sırrı önce üzümün kalitesi, sonra ise kaynatan ustanın tecrübesidir’ diyor. Kıvam ayarının da oldukça kritik olduğunu belirtiyor.
Üzüm suyu kaynamaya başladığında, pekmezin olgunlaşıp olgunlaşmadığını anlamak için geleneksel bir test yapılıyor. Örs, ‘Pekmez olmaya yaklaştığında birkaç damla pekmezi toprağın üzerine damlatıyoruz. Eğer toprak pekmezi emmezse, bu pekmezin hazır olduğu anlamına geliyor’ şeklinde anlatıyor.
Alaçam Mahallesi’nde pekmez kaynatma süreci, bazen bir ay boyunca durmaksızın devam ediyor. Çiftçiler, sırayla kendilerine ait pekmezi kaynatarak bu geleneği yaşatmaya devam ediyor. Böylece hem yerel kültürü koruyor hem de lezzetli pekmezlerini hazırlıyorlar.
