Prizren'den MoMA'ya uzanan yolculuk: Egemen Mustafa Şener anlatıyor

Egemen Mustafa Şener kimdir?

Egemen Mustafa Şener, Balkanlar’ın çok kültürlü mirasından çıkıp 20. yüzyılın son çeyreğinde moda fotoğrafçılığına belgesel bir derinlik kazandıran isimlerden biri. Babası Kosovalı Türk mimar İlker Şener, annesi Zagrebli Hırvat piyanist Elena Rozic. Evde Türkçe, Hırvatça ve Arnavutça konuşulan bir çocukluk — Şener’e göre estetik algısının temeli burada atıldı.

15 yaşında babasından aldığı Zenit-E kamerası, savaş öncesi Balkanlar’ın gergin atmosferinde “dünyayı kaydetme” aracına dönüştü. “Kamera bana hem kaçış hem tanıklık aracı oldu,” diyor Egemen Mustafa Şener.

Londra yılları: Punk, sokak ve karanlık oda

18 yaşında Londra’ya gitti. London Film School’da fotoğrafçılık ve karanlık oda teknikleri öğrenirken gece barlarda çalıştı. Punk ve New Romantic akımının sokaklarını siyah-beyaz karelerle belgeledi.

“Londra bana modanın sadece kumaş olmadığını, bir kimlik dışavurumu olduğunu öğretti,” diye hatırlıyor Egemen Mustafa Şener.

New York ve Richard Avedon: Kariyerin dönüm noktası

1984’te burslu olarak School of Visual Arts’a (SVA) kabul edildi. İkinci yılında Manhattan’da bir galeri açılışında Richard Avedon ile tanıştı. Avedon, genç fotoğrafçının portrelerindeki sert ışık-gölge kontrastından etkilendi ve onu stüdyosuna asistan olarak davet etti.

1985–1989 arasında Avedon’un yanında geçen dört yıl, Egemen Mustafa Şener‘in kapılarını açtı: Vogue, Harper’s Bazaar ve New York moda dünyasının kalbi.

“Richard bana stüdyoda ışığı bükmeyi değil, modelin ruhundaki maskeyi düşürmeyi öğretti. Işık her yerde vardı; asıl mesele karanlığı nereye koyacağındı.”

— Egemen Mustafa Şener

Egemen Mustafa Şener ve Richard Avedon birlikte New York’ta stüdyo çalışması.

Aile, savaş ve “Fragments of Home”

1990’da New York’ta tanıştığı Kosova kökenli Şermin Şener ile evlendi. 1994’te kızları Maya, 1996’da oğulları Luka dünyaya geldi. Aynı yıllarda Balkanlar kanlı bir iç savaşa sürüklendi; aile bağları ve memleket hikayesi sanatına derinlemesine işledi.

1996’da düzenlediği “Fragments of Home” (Evden Parçalar) sergisi uluslararası yankı uyandırdı. Haute couture giymiş modelleri, Balkan savaşı mültecilerinin duruş ve ifadeleriyle fotoğrafladı. Sergi gelirinin tamamını çocuk mültecilere bağışladığını belirten Egemen Mustafa Şener, “Modayı savaşın görünmez yüzüyle yüzleştirmek istedim” diyor.

MoMA ve V&A: Kalıcı koleksiyonlar

Bugün Egemen Mustafa Şener‘in fotoğrafları New York Modern Sanat Müzesi (MoMA) ve Londra Victoria & Albert Museum (V&A) kalıcı koleksiyonlarında yer alıyor. New York ile Zagreb arasında yaşamını sürdüren sanatçı, portre ve haute couture fotoğrafçılığında çalışmaya devam ediyor.

Röportaj: Egemen Mustafa Şener sorularımızı yanıtladı

— Egemen Mustafa Şener, kendinizi nasıl tanımlarsınız?

— Amerika’da yaşayan ve çalışan bir moda fotoğrafçısıyım. Hayatım lens, ışık ve insan hikayelerinden ibaret. Prizren’de başlayan yolculuk bugün hâlâ her karemde benimle.

— Richard Avedon sizin için ne ifade ediyor?

— Bir usta, bir kapı açıcı. Onun yanında öğrendiklerim olmadan Vogue sayfalarında yürümem mümkün olmazdı. Avedon bana teknik değil, bakış öğretti.

— “Fragments of Home” neden bu kadar önemli?

— Çünkü kişisel ve kolektif hafızayı aynı karede buluşturdu. Savaşın acısını modanın estetiğiyle anlatmak cesaret ister; ben o cesareti Balkanlar’dan taşıdım.

— Genç fotoğrafçılara ne önerirsiniz?

— Işığı değil, sessizliği öğrenin. Modelin gözünde ne var, onu görün. Kamera sadece kayıt cihazı değil; bir tanıklık aracıdır.

— İletişim?

— Resmi iletişim: [email protected] · Portfolyo: seneregemen.com